1. การป้องกันแผลกดทับ (สิ่งสำคัญที่สุด)

แผลกดทับมักเกิดบริเวณปุ่มกระดูก เช่น ก้นกบ สะโพก ส้นเท้า และท้ายทอย สามารถป้องกันได้ดังนี้:

• เปลี่ยนท่าทุก 2 ชั่วโมง: จัดตารางพลิกตะแคงตัวผู้ป่วยสลับซ้าย-ขวาและนอนหงาย ทุก ๆ 2 ชั่วโมงอย่างเคร่งครัด

• ใช้หมอนช่วยรอง: ใช้หมอนนุ่ม ๆ สอดรองบริเวณปุ่มกระดูกที่ต้องรับแรงกดทับ เช่น ระหว่างหัวเข่าตอนนอนตะแคง หรือรองใต้ขาส่วนล่างเพื่อให้ส้นเท้ายอยพ้นพื้นเตียง

• ใช้อุปกรณ์เสริม: พิจารณาใช้เตียงลมหรือที่นอนลมเพื่อช่วยกระจายแรงกดทับ

2. การดูแลระบบทางเดินหายใจ (ป้องกันปอดบวม)

การนอนนิ่งๆ เป็นเวลานานทำให้เสมหะคั่งค้างในปอดจนเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้:

• จัดท่านอนหัวสูง: ควรปรับระดับหัวเตียงให้อยู่ในท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน (ประมาณ 30 ถึง 45 องศา) เป็นเวลาอย่างน้อย 30-45 นาที หลังมื้ออาหารเพื่อป้องกันการสำลัก

• ฝึกให้สูดหายใจลึกๆ: หากผู้ป่วยยังพอทำตามสั่งได้ ให้กระตุ้นให้หายใจเข้า-ออกลึก ๆ และฝึกไอเพื่อขับเสมหะออก

3. การพลิกตัวและเคลื่อนย้าย (เพื่อเซฟหลังผู้ดูแล)

ผู้ดูแลมักมีปัญหาปวดหลังเรื้อรังจากการย้ายตัวผู้ป่วย วิธีที่ถูกต้องคือ:

• ใช้ผ้ารองช่วยยก: ใช้ผ้าขวางเตียง (Draw Sheet) รองใต้ลำตัวผู้ป่วย เวลาจะพลิกตัวหรือขยับตัวให้ใช้วิธีจับผ้าแล้วดึง/สไลด์ แทนการอุ้มอุ้มยกตรง ๆ

• จัดสรีระผู้ดูแลให้ถูกต้อง: ยืนชิดเตียง กางขาออกกว้างประมาณช่วงไหล่ ย่อเข่าและเกร็งหน้าท้องตอนออกแรงยก โดย "ห้ามก้มหลัง" เด็ดขาดเพื่อป้องกันหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท

4. การดูแลสุขอนามัยและข้อต่อ

• เช็ดผิวให้แห้งเสมอ: หลังเช็ดตัวหรือเปลี่ยนผ้าอ้อมสำเร็จรูป ต้องเช็ดผิวหนังให้แห้งสนิททันที และอาจทาโลชั่นหรือครีมเคลือบผิวเพื่อป้องกันผิวเปื่อยแดงจากปัสสาวะ/อุจจาระ

• ทำกายภาพบำบัดขยับข้อต่อ (ROM): ช่วยยืดเหยียดและหมุนข้อต่อต่าง ๆ (ข้อมือ ข้อศอก ข้อเข่า ข้อเท้า) เบา ๆ วันละ 1-2 ครั้ง เพื่อป้องกันภาวะข้อต่อยึดติด                                    การดูแลผู้ป่วยติดเตียงเป็นงานที่ต้องใช้พลังกายและพลังใจสูง การหาเวลาพักผ่อนให้ตัวเอง สลับสับเปลี่ยนผู้ดูแล หรือใช้บริการผู้เชี่ยวชาญ เพื่อป้องกันภาวะหมดไฟ (Burnout) ก็เป็นสิ่งสำคัญในการดูแลผู้ป่วยเช่นกัน